ปีศาจ มาร์บาส marbas barbas หรือที่พบในบางตำราในชื่อ Barbas เป็นหนึ่งในปีศาจที่มีชื่อเสียงที่สุดในศาสตร์ปีศาจวิทยาตะวันตก โดยเฉพาะในคัมภีร์ Ars Goetia ตำนานของมาร์บาสนั้นเต็มไปด้วยความซับซ้อน ทั้งด้านรูปลักษณ์ อำนาจ และความเชื่อเชิงสัญลักษณ์ที่ส่งผลต่อผู้ศึกษาคาถาและความลี้ลับในยุโรปหลายศตวรรษ
ตามคัมภีร์โบราณ มาร์บาสมักปรากฏในรูปของ สิงโตตัวใหญ่ดวงตาเรืองแสง บางข้อความระบุว่าเขามีแผงคอเป็นเปลวไฟหรือควันหมอกสีทอง และเสียงคำรามของเขาสามารถทำให้บรรยากาศรอบตัวหนักแน่นและเต็มไปด้วยพลังปีศาจ
อย่างไรก็ตาม เมื่อผู้มีความรู้ทำการอัญเชิญอย่างถูกต้อง มาร์บาสจะค่อย ๆ เปลี่ยนรูปลักษณ์จากสิงโตกลายเป็น ชายรูปร่างแข็งแรง ใบหน้าเฉลียวฉลาด ราวกับเป็นนักปราชญ์หรือช่างฝีมือโบราณ
รูปแบบทั้งสองนี้สะท้อน “สองด้าน” ของมาร์บาส คือพลังที่ดุร้ายและความรู้ที่ลึกซึ้ง ซึ่งเป็นเอกลักษณ์ที่ทำให้เขาแตกต่างจากปีศาจตนอื่น ๆ
ใน Ars Goetia มาร์บาสถูกระบุว่าเป็นปีศาจลำดับที่ อันดับที่ 5 ของคัมภีร์ และมีตำแหน่งเป็น ผู้ประพันธกร (President of Hell) พร้อมทั้งบังคับบัญชาปีศาจมากถึง 36 กองกำลังอำนาจของเขามักเกี่ยวข้องกับ ความรู้ทางกลศาสตร์ วิศวกรรม การแพทย์ และเวทแห่งการแปลงสภาพ ซึ่งถือว่าเป็นความรู้ที่มนุษย์โบราณนับว่าล้ำลึกและอันตราย
ความเชื่อโบราณระบุว่ามาร์บาสมีอำนาจเกินกว่าปีศาจทั่วไป โดยเฉพาะในด้านต่อไปนี้:
- การมอบความรู้ทางวิศวกรรมและกลไก
มาร์บาสได้รับการยกย่องว่าเป็น “เทพแห่งวิศวกรรมของนรก” ผู้สามารถเปิดเผยความรู้ด้านเครื่องจักร โครงสร้าง และสิ่งประดิษฐ์ซับซ้อนให้แก่ผู้ที่อัญเชิญเขาได้ บางตำนานถึงกับกล่าวว่าช่างทำอาวุธและนักสถาปัตยกรรมในยุคกลางบางคนเชื่อว่าพวกเขาได้รับแรงบันดาลใจจากปีศาจผู้ฉลาดตนนี้
- การรักษาและทำให้เกิดโรค
หนึ่งในความสามารถที่โดดเด่นและขัดแย้งที่สุดของมาร์บาสคือเขาสามารถรักษาโรคร้ายแรงได้ แต่ก็สามารถทำให้เกิดโรคในมนุษย์ได้เช่นกัน
นักเวทยุคกลางเชื่อว่าผู้ที่อัญเชิญมาร์บาสเพื่อรักษาโรคจะต้องให้คำมั่นหรือสัญญาแลกเปลี่ยน เพราะการ “รักษา” จากปีศาจมักมีราคาที่เท่ากันหรือสูงกว่าโรคนั้นเอง
- การแปลงร่าง (Shapeshifting)
มาร์บาสยังมีความสามารถในการแปลงรูปลักษณ์ของมนุษย์หรือสิ่งมีชีวิตตามคำขอ ตำนานบางสายเชื่อว่าเขาสามารถเปลี่ยนมนุษย์ให้เป็นสัตว์ หรือทำให้ผู้เรียกเห็นภาพหลอนเป็นรูปร่างอื่น เพื่อเป็นการสอนบทเรียนหรือทดสอบเจตนาของผู้เรียก
- การเปิดเผยความจริงที่ถูกซ่อนเร้น
มาร์บาสมักถูกอัญเชิญเพื่อหาความจริงเกี่ยวกับ “สิ่งที่หายไป” หรือ “ปริศนาที่มนุษย์ไม่สามารถไขได้” เช่น ความลับของเครื่องจักรโบราณ แรงจูงใจของผู้คน ไปจนถึงความจริงเกี่ยวกับบาปที่ถูกเก็บงำ
ความเชื่อในยุคกลางและการตีความเชิงศาสนา
แม้ว่านักไสยศาสตร์บางคนจะยกย่องมาร์บาสว่าเป็นผู้ให้ความรู้ ทว่าในสายตาของศาสนาคริสต์ เขาถูกมองว่าเป็นตัวแทนของ ความเย่อหยิ่งของมนุษย์ที่คิดว่าความรู้เหนือโลกธรรมดาจะช่วยให้ตนเองยิ่งใหญ่ได้
จึงเกิดการเตือนว่า “ความรู้จากปีศาจ” จะนำไปสู่ความพินาศ เช่น ความหลงผิด การสร้างสิ่งประดิษฐ์ที่เป็นอันตราย หรือการเข้าใจผิดว่าตนควบคุมพลังเหนือธรรมชาติได้
ในปรากฏการณ์ร่วมสมัย เช่น วรรณกรรม เกม ภาพยนตร์ และอนิเมะ มาร์บาสมักถูกนำเสนอในฐานะปีศาจผู้รอบรู้ มีบุคลิกสุขุม เคร่งขรึม และมีความสามารถทั้งด้านการรักษาและทำลาย บางผลงานตีความเขาเป็น “อาจารย์แห่งนรก” ผู้ถ่ายทอดความรู้ต้องห้ามแก่ผู้กล้าหรือผู้หลงทาง
สนับสนุนเนื้อหาโดย เครื่องช่วยฟังเล็กจิ๋ว